IRAKASLE BATI EGINDAKO ELKARRIZKETA

SARA ARRIZABALAGA
ANDREA ANTÚNEZ
IRATI FRIAS
NAIRA FERNÁNDEZ

Azken finean denok dugu gure ikasle etapan norbait marka utzi diguna eta honakoan, irakasle haien iritzi apala kontuan hartuko dugu, esperientzia betiere oinarritzat hartuz: 

1. ANDREA ANTÚNEZ - (MªCarmen San Sebastiáni egindako elkarrizketa)

MªCarmen San Sebastián, nire Historia eta Arteko irakaslea izan zen 2.batxillegoan eta berarekin oso erlazio estua dudanez, elkarrizketa hau berari egitea aproposa iruditu zait. Gainera, balore asko transmititu dizkidan irakaslea da eta  bere ikasgaiak ikastea liruratzea lortu duenak.Ikasle orotan bere konfiantza jarriz, eta betiere denoi animatuz eta beti laguntzeko prest dagoen pertsona da.

Donostiako Jesuitetan (San Ignacio de Loyola ikastetxean) lan egiten darama jada 36 urtez, 23rekin hasi eta 59 urte dituelarik.

Bere bizitzako historiari buruz hainbat datu aipagarri esan nahiko nituzke; geografia eta historia ikasi zuen gaur egungo “Deusto” unibertsitatean- Donostian. Kontuan hartu behar dugu, lehen graduak ez zeudela, bakarrik lizentziaturak eta hori amaitu eta gero rebalida pasa izan behar zuen.(17-23urteetara). “Historia de España”-n espezializatu zen (Donostian baita ere). Amaitu ondoren, oposaketak prestatzen hasi zen baina bere senarrak lan egiten zuen ikastetxean (Jesuitetan) ordezkapen bat egiteko eskatu zioten eta bertan behera utzi zituen lana hartuz (ikastetxe kontzertatua da eta). Ordezkapena amaitu ondoren, hilabete batzuk pasata berriro ere deitu zuten eta finko jartzeko idearekin , lehenengo goizez eta gero jada arratsaldez. Beti geografia edota historiako eskolak ematen, DBHn. Geroago; arte, herritartasuna edota E.Hko historia emango zituen arren. Esan beharra dago, ikaragarri gustatzen zaizkiola letretako ikasgai guztiak (literatura, arte, geografia, historia…) baina baita ekonomia ere, dena lotzen duela aitortu zuen, mundu berean izango balira bezala.

Hainbeste urte ikastetxe honetan eramanda makina bat eginkizun eta alorretan murgildu da, hala nola koordinazio lanak egiten (3,4dbh), tutore bezala, Enpresa Batzordeko kide izan zen (10 bat urtez), eta antolakuntza orokorrean ere ibili da; hori dena lehen aipatu bezala irakasle kamaleonikoa izanez gain. Orokorrean gainera bere ikasle ororekin oso erlazio ona izan du beti, batzuekin arazotxoak izan arren beti arrazoitzera eraman ditu. Hori ez ezik, familiekin eta lankideekin ere oso harreman ona dauka eta izan du alorrean hasi zenetik.

Oso pertsona irekia dela esan dezaket beste eskola eredu batean hezi zen arren, urtero bere metodologiak aldatzen joan dira, betiere ikasleen beharretan oinarrituz hauek asetu ahal izateko.

Bere klaseak dinamikoak egiten  ditu ahal den neurrian (dakigunez, letretako ikasgaiak oso astunak direlako askotan eta materia asko dago emateko). Metodo tradizionalak erabiltzen ditu, hala nola liburuez baliatzen da edota apunte- eskemak banatzen ditu klasean, eskolak eramangarriak izateko xedearekin. Bestalde, teknologia berriak ere askotxo erabiltzen ditu (Moodle plataforma, web orriak, Google Classroom, diapositibak prestatzen ditu, filmak, youtube…) aitzitik, web orri bat sortu du Arteko klaseak handik bideratzeko eta lagungarria suerta dadin ikasleentzat. Azkenik, 3.dbh mailako ikasleei  astero albiste bat ekartzeko eskatzen die (berak inposatutako gaiarekin) eta gero laburpena egitea eta klasean azaltzea eskatzen die horrela haien gaitasunak jende aurrean garatzea sustatzen du.

Askotan, oso nekatua bukatu du etxera iristerakoan baina inoiz ez duela krisi handirik izan aitortu nau. Horrek ez du esan nahi beste lanbiderik egitea edonoiz pentsatu ez duenik, adibidez; medikuntza asko gustatzen zaio eta baita psikologia arloko lanbideak… Baina bera argi dauka irakaskuntza berea dela eta ez dela inoiz ez damutuko.

Aipatu dudanez, berezko zerbait zuen irakaskuntza, horregatik espero zuena dela esan dezakegu. Bere iritziz, gure hezkuntza sistemak izugarrizko erreforma eta laguntza sakona beharlo luke izan, betiere OREKA bilatuz. Berrikuntzaz baliatuz (teknologiak etab.)  baina inoiz ere aurrekoa baliagarri ez dela esanez. Bestalde, bere aburuz hezkuntza ez dugu politikarekin lotu behar dio (ministroa izango balitz: itun bat egitea behartuko zuen epe bat erreformak irauteko- bestela ez dugu ikusiko errentagarriak diren). Gainera irakasleek erreformetan parte hartu behar luketela aholkatzen du,ez bakarrik pedagogoak ezta ministroak ere ; haiek ez duutelako inoiz klaseak eman  edota eskoletan egon. Horrela, irakasleen papera gehiago baloratu beharlo litzatekeela eta familiek ere parte hartu beharko luketela hezkuntzan esaten digu, haien eginkizuna etxean ez ezik  “APYMA” (Asociación de Padres y Madres de Alumnos) beste erakundeetan ere izan daitekela sustatu behar dugula deritzo. Eta noski, “KONSENSO” hitzarekin lotuko zuen gaur egungo hezkuntza, adostasun eta entzuteko garaia delako.

2.  NAIRA FERNÁNDEZ  (Edurne Azcona)

 Edurne Azkona, Sagrado Corazón Mundaiz Ikastetxeko(Donostia) 2. mailako irakaslea da. 20 urte daramatza irakasle bezala, eta esperientzia handia duenez, elkarrizketa berari egitea erabaki dut.

Edurnek, farmazia ikasi nahi zuen, baina horretarako kanpora joan beharra zuen ikastera; beraz, beste karrera bat egitea erabaki zuen. Asko pentsatu eta gero, magisteritza egitea erabaki zuen, umeak asko gustatzen zitzaizkiolako, nahiz eta berak pentsatu ez zuela pazientzia edukiko umeak hezteko eta zaintzeko. Lehenengo urtea bukatu eta gero, magisteritza uztea pentsatu zuen, ez zitzaiolako gustatu lehenengo urtea; baina azkenean, karrera hiru urtekoa zenez, bukatzea erabaki zuen.

 Bere lehenengo urteetan, ordezka batzuk egin zituen ikastetxe batean; ordezka oso laburrak izan ziren. Lehenengo ordezka oso gogorra izan zen, 4. mailako ikasleei klaseak ematea tokatu zitzaion; bere lehenengo urtea zenez ez zuen esperientziarik eta ikasleak ez zioten kasurik egiten. Ordezka bukatu zenean, berriro ere beste zerbait ikasteko aukera pasatu zitzaion burutik; baina gero, ikastetxe berdinetik deitu zioten, beste ordezka bat egiteko gai bazen galdetuz. Baietz esan zuen eta hortik aurrera bere irakasteko sistema eraikitzen hasi zen.

 Lehenengo urte horietan, bere kezka nagusia zen, nola lortu ikasle guztiek arreta jartzea eta lana egitea. Ikasle mota ezberdinak daude, batzuk hasieratik lana egiten dute eta ondo moldatzen dira; beste batzuk ordea, ez dute lanik egiten eta gaizki moldatzen dira, beraz bere kezka edo zailtasuna zen ikasle guztiak lana egiteko eta arreta jartzeko bide bat lortzea. Gaur egun, kezka berdina da, “Zer demontre egin al dut ikasle guztiak arreta jartzeko eta lana egiteko” galdetzen dio bere buruari Itziarrek. Azken finean, kezka hori, helburu bat bihurtzen da eta bere helburua lortzen ez badu, irakaslea tristetu egiten da.

 Hortaz aparte, ez da inoiz zuzendaritzan egon, eta ez luke gustuko zuzendaritzan egotea. Bere ustez zuzendaritzakoek agintzen jakin behar dute, eta ez du bere burua gai ikusten horretarako. Baina, adibidez, bai egon dala Agenda 21eko arduradun bezala eta oso esperientzia ona eta polita izan zela dio; asko ikasi zuen eta ingurumenarekin zerikusia duten hainbat mania hartu zituen. Halaber, nahiago du klaseak ematea.

 Bestalde, dena ez da erraza izan Edurnerentzat, hainbat krisi txiki sufritu ditu klasean; baina esaten duenez, bera ez da erretzen holakoetan. Hau da, aurrera jarraitzen du daukanarekin eta beti irtenbideak aurkitzen saiatzen da, nahiz eta beti ez izan irtenbide egokienak.

 Arazoen aurrean, Edurnerrek esaten du, bere gainditze grinak aurrera jarraitzen laguntzen diola, eta hori dela lanbidearen euskarrietako bat. Beste alde positibo bat bere ustez, pertsonekin lan egiten duela, azken finean haurrei “kariñoa” hartzen zaielako eta haurrak ere oso atseginak izaten direlako. Beste alde positibo bat da, lanbide honek sentsazio oso onak uzten dituela; zeren eta jendeari laguntzen ari zara eta azken finean horrek poza sortzen du.

 Aitzitik, lanbideak ere alde negatiboak dauzka, eta Edurneren ustez alde horiek irakasle baten mugak ezartzen dute. Bere kasuan informatikan oso txarra dela dio eta horrek arazoak sortzen dizkiola batzuetan. Gero, lan asko egiten dutenean zerbait positiboa lortzeko eta oztopoak aurkitzen direnean edota egin duten lana baloratzen ez dutenean asko sufritzen dela dio.Hortaz aparte, ez du pentsatzen lanbidea aldatzea; 20 urte daramatza lanean eta esaten du ez duela bere burua beste leku batean ikusten. Nahiz eta hasieran buru hauste asko izan eta beste gauza bat ikasi nahi zuela esan, gaur egun dio ez dakiela ezer gehiagorik egiten.

 Bukatzeko, gaur egun lanbidea nola dagoen hitz egin dugu eta berak deritzo gauza asko aldatu behar direla. Ez dauka garbi lanbidea nola dagoen gaur egun baina bere ustez klaseak emateko sistemak oso txarrak dira, klaseak aspergarriak direla eta horrela ezinezkoa dela ikasleen arreta irabaztea.

3. SARA ARRIZABALAGA (Itziar Txurruka)

Gaurkoan, Itziar Txurruka nire irakasle izandakoa da 4. DBHn, Debako Mendata BHI institutuan zehazki. Ingeneritza kimikoa ikasi zuen eta 17 urte daramatza irakaskuntza munduan lan egiten. Nire matematiketako irakaslea izan zen, eta ikasturte hartatik aurrera gustatzen hasi zitzaizkidan matematikak, berari esker. Horregatik aukeratu dut Itziar nire elkarrizketaren partaide izateko. Eta horrez gain, elkarrizketan berak aipatu duen bezala zuzendari ere egon izan da, hori dela eta, edozergatik gaizki sentitzen nintzen une bakoitzean berarengana jotzen nuen, beraz, gai pertsonaletan ere asko lagundu zidan irakaslea izan da.

Espero zuena baino errazagoa izan zen hasiera, egia esan zorte handia eduki zuen. Unibertsitateko ikasle orok bezala, karrera amaitzeko orduan agerian dira lana bilatzean suertatzen diren arazoei buruzko kezkak, denok dakigu gaur egun ez dela erraza lana aurkitzea, baina berak ez zuen arazorik eduki. Markinako institututik deitu zidaten ordezkapen bat egiteko karrera amaitu bezain pronto. Berria izan zenez, zailena, ikasleetara, kideetara, institutura orokorrean egokitzea egin zitzaion baina berehala ohitu zen laneko giro berrira. Ordezkapena amaitutakoan, Debatik deitu zioten eta ordundik Deban jarraitzen du.

Beti egon da eskola publikoan, beraz ez du besterik konparazioa egiteko, baina esan beharra dago oso gustura dagoela dagoen institutuan,  baita bertako funtzionamenduarekin ere. Ikasturte bakoitza hasi aurretik bilera bat egiten da irakasle guztiekin funtzionamendua adosteko eta ideia guztiak argi gera daitezen, baina bakoitzak bere metodoak ditu irakasteko eta klaseak gauzatzeko. Honez gain, urtean zehar ere bilera asko egien dituzte kezkak, eta gainera lankideak beti daude laguntzeko prest, eta honek asko erraztu dio institutuko egonaldia.

Itziar bizitzen ari den esperientzia hau espero zuena da. Beti egongo da aurre egin beharreko ezusteko egoera bat, edo bizi nahi ez lukeen egoeraren bat, baina bere espektatibak bete ditu. Orokorrean ikasleekin oso ondo moldatzen da, haien artean komunikazioa baitago eta horrek giro paregabea eragiten du klasean; hau da, hasieratik argi zeukan ikasle eta irakaslearen arteko komunikazioa oso garrantzitsua zela, beraz, ikasleei bere konfiantza transmititzen saiatu zen, horrela, zalantzak edota edozer kontsultatu nahi bazioten arazorik gabe egiten zuten. Ikasleek, Itziarrek entzun eta ulertu egiten zituela ikusterakoan oso tratu ona eman zioten. Itziar haien parte sentitzen zen, ikasle bat gehiago bezala.

Ikasleekin klaseetan biltzeaz gain, gurasoekin ere egiten zuen. Ikasle bakoitzaren aurrerapen edota atzerapenei buruz hitz egiten zuten, baina ez bakarrik klaseko ikasle bakoitzeko eboluzioaz, etxekoaz ere bai. Itziarrek dionez, beharrezkoa da ikaslearen etxeko portaeraren berri izatea hezkuntza egoki bat emateko. Oso gustura dago bere ikasleen gurasoekin, harreman izan du orain arte guraso guztiekin.

Zuzendari izan zen urte batez, eta kargu handia den arren berriro izango nintzateke. Ondo moldatu nintzen klaseak eta zuzendari papera aldi berean betetzeko.

Bera irakasteko erari dagokionez, teknologiari garrantzia handia ematen dio. Esaten du, gaur egungo gazteei teknologia erabiltzen irakatsi behar zaiela, inguratuta baikaude. Betiere liburu, arbela eta abarri garrantzia kendu gabe. Adibidez, grafikoak egitean oso erabilgarria izan daitezke ordenagailuak, edo paper gehiegi ez erabiltzeko ariketen erantzunak moodel-en jartzeko. Alde horretatik hezkuntzak aldaketa handia izan duela dio, haiek ikasleak ziren garaiko hezkuntzak ez baitzuen zerikusirik orain dagoen hezkuntzarekin, asko aurreratu baitira irakaste metodoak, baina bere ustez, gehiago aurrerapauso gehiago behar ditu hezkuntzak behar den bezalako izateko. 

4. IRATI FRIAS

Pasaden Ostiralean Orozkoko eskolara joan nintzen Haur Hezkuntzako irakasle bati elkarrizketa egiteko. Eskola aski handia iruditu zitzaidan Orozkon bizi den jende kopurua kontuan hartuta (2.500-3.000). Hara heldu eta irakasle gelara sartu nintzen, bertan lan egiten duen irakasle batekin geratuta bainengoen, Maddi Aretxabaletarekin, txikitatik ezagutzen dudan irakaslearekin. Beraz, hamar minutuz hitz egiten aritu ondoren elkarrizketa egiteko beste gela batera joan ginen, lasaiago eta bakarrik egoteko. Elkarrizketa lasai-lasai egin genezakeela esan zidan, klaserik ez baitzeukan, umeak siesta botatzen zeudelako. Hala izan zen, astiro-astiro egin genuen eta bukatzerakoan biak elkarrekin zerbait hartzera joan ginen, urte guzti hauetan zelan joan zaigun komentatzeko. Oso atsegina izan zen nirekin eta galdera guztiei erantzun zien. Beraz, hurrengo batean bestelako elkarrizketarik egin behar baldin badugu badakit nora joan behar naizen, errepikatzeko moduko esperientzia izan zelako.

Elkarrizketari hasiera emateko Maddiri irakasle izateko zer ikasi zuen galdetu nion eta berak Haur Hezkuntza ikasi zuela esan zidan, Bilboko Aragoiti auzoan kokatuta zegoen irakasleen eskolan. Ikasketa horiek Bilbon burutu zituen duela 25 urte Gasteizen, Araban  magisteritza ikasteko aukerarik ez zegoelako. Honen harira, ea lana topatzea erraza ala zaila egin zitzaion galdetu nion. Berak ikasketak 86an bukatu zituen eta urte horretan lana topatzea oso zaila zen, eta berak euskara titulua ez zeukanez are zailagoa egin zitzaion. Ordezkapenak egiteko zerrendak itxita zeuden eta demografia hazkundea asko jaitsi zen urte horietan eta horregatik ere lanaren kontua gai konplikatua zen. Beraz, hainbat urtez aritu zen jo ta ke euskara ikasten EGA titulua lortu zuen arte. Ikasten ari zen bitartean noizbehinka euskara klaseak ematen zizkien umeei. Titulua lortu zuenean zerrendak zabaldu bezain laster apuntatu egin zen eta berehala ordezkapenak egiten hasi zen, ikastolen elkartean, Laudion, nire txikitako eskolan.

Hortik aurrera, hainbat eskola eta ikastoletan lan egiten hasi zen, bai publiko eta pribatuetan. Bere bizitza osoan zehar 40 inguru ikastetxetan egin du lan. Beste ordezkoekin konparatuz ez dira asko izan, publikoetan batez ere. Eskola publiko jakin batean finkatu zuten oposaketak atera zituen arte. Ikastetxeek zuten funtzionamenduaren planteamendua eskolaren arabera ezberdina izan da. Mota askotako eskoletan egin du lan, eskola txikietan, herri eskoletan, eskola erraldoietan, 100 ikasleko ikastetxeetan, 700 ikasle zituen ikastetxeetan … eta eskola bakoitzean funtzionamendua ezberdina izan da.Ikastetxeetan ematen diren harremanez aritu ginen, lankide, ikasle bai eta familiekin ere. Lankideen kasuan, ordezkapenaren denboraren arabera zela esan zuen. Askotan denbora luzea zenez, ez zizun zure lankideak ezagutzeko denborarik ematen, askotan ordezkapenak egin batekoak, bi egunekoak … zirelako.Kasu horietan izenak ikasteko denborarik ere ez zeukan. Luzeagoak zirenean, aldiz, jendea ondo ezagutzen zuen eta gustura sentitzen zen. Ikasleekin, bestalde, denetarik egon da klasearen, eskolaren eta denboraren arabera. Ikasleekin lotura edo harremana guztiz zuzenagoa denez, umeak hobeto ezagutzen ditu eta  orokorrean oso gustura sentitu izan da. Haur hezkuntzan orokorrean familiekin duzun harremana nahiko estua izaten da, umeak eskolara sartzen direnean eta eskolatik irteten direnean haiekin hitz egiten duzulako … hurbiltasuna da nagusi adin hauetan, umearen egoerari buruz hitz egiten duzulako, umearen beharrak azaltzeko … haur hezkuntzan harremana beste edozein zikloetan baino estuagoa dela aipatu zuen.

Maddik bere bizitza osoan zehar hezkuntza arloan, irakasle izateaz aparte, koordinatzaile eta zuzendari ere izatea tokatu izan zaio. Erantzukizun mota ezberdinak dituzten bi kargu dira. Koordinatzailearen lana haur hezkuntzako tutoreen hainbat behar, kexa edo desio bideratzea zen. Hortaz aparte, eskola bereko lehen hezkuntzako koordinatzaileekin bilera pedagogikoak egiten zituen zuzendaritza taldekoekin batera, haur hezkuntzako gaiez aritzeko. Zuzendari gisa aritzen den 3. Urtea da eta kargu honek suposatzen duen lana eta ardura itzelezkoa da. Kasu honetan, berak ez zuen zuzendari izateko bere burua aurkeztu, ikuskariak izendatu zuen.

Metodologiaz aritu ginenean, Maddik kontu hori eskolaren arabera dela esan zidan, denetarik bizi izan duela. Hainbat adibide eman zizkidan, eskola batean fitxa eta liburuxkez baliatzen ziren, besteetan metodo globalizatuez (urtxintxa, txanela … ) eta besteetan konstruktibismoa sustatzen zuten fitxak eta bestelako materialak alde batera utziz. Azkenean, zu eskola horretan erabiltzen duten metodologiara moldatu behar zara, ezin dezakezu zure metodo propioa erabili. Bere lan bizitzan hainbat krisi bizi izan ditu, ikasleekin adibidez. Kasu honetan ume bakoitzak arrazoi ezberdinengatik izan dezake krisia, ume bakoitzaren nortasunaren arabera. Batzuetan, umeak nahi duena lortu ezin dezakeelako izaten da, egiten ari dena gustuko ez duelako, lagunekin harreman arazoak dituelako, ez duelako batekin edo bestearekin egon nahi … edota beste hainbat arrazoirengatik.

Arazo hauen aurrean Maddik ikasle bakoitzaren arabera, modu batean edo bestean jokatzen du. Batzuk hitzen bidez lasaitzen dira, beste batzuek lasai utzi behar dituzu haien kabuz lasaitzen diren arte, besteek, aldiz, kontaktu fisikoa behar dute, beste batzuek ez dute inor ukitu nahi … horregatik kasu hauetan oso ondo ezagutu behar dituzu zure ikasleak nola jokatu jakiteko.

Hezitzaile lanbideaz ere aritu ginen eta ea beste aukera batzuk zituen galdetu nionean berak baietz esan zuen, magisteritza ikasteaz aparte, Deustuko unibertsitatean zuzendaritzako idazkari izateko azterketa egin zuela. Hala ere, nahiz eta azterketa  hori gainditu magisteritzan aritu da bizitza osoan zehar eta hartutako erabaki hori zuzena eta egokiena izan dela uste du.

Bukatzeko, hainbat gaiei buruzko iritzia galdetu nion. Gurasoen paperaz aritu ginenean, haien papera ezinbestekoa dela aipatu zuen eta orokorrean umeez asko arduratzen direla, egunero eskolan egin dutena galdetuz, zer egin duten, nola, norekin … Bestalde, batzuetan gehiegi arduratzen direla esan zidan eta ez dietela beraien autonomia lantzeko aukerarik ematen. Adibidez, eskolatik irten bezain pronto agendan begiratzen dute zer  etxerako lan daukaten jakiteko eta etxera zer material eraman behar duten edota eskolan ahaztu zaien. Ikuspegi hori aldatu beharko litzatekeela uste du, umearen autonomia garatzeko aukera eman behar dute, ume bakoitzari bere gauzez arduratu, liburuak, materiala, motxila prestatuz .Guraso eta irakasleen arteko komunikazioa ezinbestekoa da eta etxean gertatzen dena eskolan adierazi behar da eta eskolan gertatzen dena etxean. Adibidez; etxean hileta edo gurasoen banaketa gertatu daiteke. Horrelako egoera bereziek umearengan kriston eragina dute eta horren ondorioz, umeak era batean edo bestean jokatuko du eskolan. Bere  izaeran, eskolan, lagun artean … nabarituko ditugu aldaketak eta kasurik gordinenetan ez du eskolara joan nahi izango.

Diziplina kontuaz ere aritu ginen eta berak uste du gelan dauden arauak oso zehatzak eta argiak izan behar direla, umeek arauak onartzeko inolako arazorik ez dutelako. Batzuetan txikiegi izateagatik familiek araurik jarri behar ez dela uste dute, baina argi eta garbi esaten die Maddik arauak egonda askoz lasaiago egoten direla. Hau da, haurrek badakite momentu oron zer egin dezaketen eta zer ez. Horrek lasaitasuna transmititze die. Adibidez; goxoki denda batera eramaten baditugu eta nahi dutena hartu dezaketela esaten badiegu, zoratu egingo dira eta zer egin ez dute jakingo eta ondorioz urduritu egingo da, aukeratzeko mila  aukera izango dutelako. Bestalde, bi gauza gorri txiki hartzeko eskatzen badiegu, aukerak gutxiagotu egingo dira eta lasaiago sentituko dira. Eredu hori eskola eremura garraiatzen du.

Gaur egun IKTko baliabideak haur hezkuntzan be nahita nahi ez erabili eta erabiltzen direla esan zidan, ordenagailuak eta arbela digitala osagarritzat erabiliz fitxak eta liburuak, material fisikoa alde batera utzi gabe. Orozkoko eskolan arbela digitala edota formatu digitala hornitzen saiatzen ari dira haurrentzat motibagarria eta erakargarria baita eta gela osoa aldi berean lan egiteko aukera ematen duelako. Baliabide digitalek eskaintzen duten aukerak aprobetxatu behar direla uste du. Hezkuntza saila apustu handia egin du eskolak baliabide digitalez hornitzeko. Azken galdera hezkuntzaren aurrerapenei buruzkoa izan zen eta hezkuntzak aurrerapausoak eman dituela esan zuen; irakasleen prestakuntza maila, baliabideei (materialari dagokionez) … dagokienez. Hala ere, argi geratu behar da hezkuntzak gizartearekin batera aurrera egin behar duela, hezkuntza ere gizartearen parte delako eta hura garatzen den neurrian hezkuntza ere garatu behar delako.

Zertarako eskolak XXI. mendean?

 ZERTARAKO ESKOLAK XXI.MENDEAN?

Andrea Antúnez

Sara Arrizabalaga

Naira Fernández

Irati Frias

ZERTARAKO ESKOLAK XXI. MENDEAN?

       Egun,  ohikoa den bezala askoren ustez eskolak (ikastetxe, ikastola etab.) ez dira  beharrezkoak gure gizartean eta ez dute inongo funtzio ezinbestekorik gure gazteen heziketa prozesuan. Orain dela  urte asko Grezian lehen Akademiak sortu ziren  (Platón) eta han oinarritzen da gure gaur egungo hezkuntza sistema. Baina dakigunez, akademia haien funtzioa oso ezberdina  zen egungo egoerarekin alderatuta.

     Esan dezakegu hezkuntzak  ardura galtzen joan dela urteak igaro ahala eta horrek funtsean Magisteritza Graduak (HH,LH)  arestian zuten garrantzia galtzera eraman dutela.Honen errua gobernu edota erakundeena dela deritzogu, hauek direlako hezkuntza sistemarekiko boteretsuenak eta ahalmen handiena dutenak. Bestalde, gure elkartean gutxinaka axolagabekeria nabarmentzen joan da eta horrek eragin zuzena izan  du ume, gazte eta hezitzaileengan ere.

Nolanahi ere, hamaika ekimen eta proposamen eman dira esparru honetan, azken hamarkadan gehienbat, bai Iberiar Penintsula mailan eta baita  EHn ere.

Egia esanda, gure herrialdean ez zaio garrantzi handirik ematen hezkuntzari eta ezta heziketa arloan aritzen direnei ere... Baina, zerk eraman du  gizartea egoera honen aurrean ezaxola aurkeztera? Oraingoan hezkuntzari buruz bere osotasunean jardungo dugu hainbat gai eztabaidatsuaz solastuz eta gure iritzi apala emanez.

   ARGUDIAKETA

    Eskola hitza entzuten dugunean, denok hezkuntzarekin lotzen dugun   kontzeptua da eta hala da, eskolara ikasi eta hainbat kontzeptu bereganatzeko joaten dira umeak. Hori izango litzateke definizioz eskola: kontzeptu zein ezagutza berriak ikasteko lekua edo tokia. Txikitatik umeak eskolara eramatea gomendatu izan da betidanik gure kulturan, eta hau hala bada zerbaitegatik izango da,esatebaterako umeek txikitatik

oinarri bat izan dezaten betiere profesionalen eskutik abiatuz.

   Gurasoek beren haurren heziketarekin zer egin aukeratu dezakete, hala ere, jakin behar dugu eskolan ez direla bakarrik  umeen ezagutzak edo adimena garatzen. Bertan, beste eratako harremanak sortzen dira, haien garapen pertsonalean eragina izango duten harremanak esate baterako.

Alde batetik, egia da  eskolek  funtzio hezitzailea betetzen dutela, baina horrek ez du esan nahi eskolak umeak hezi behar dituenik, hori gurasoen eginkizun nagusia baita.

     Eskoletan hainbat eduki transmititzen dira umeen ezagutza maila aberasteko. Egia da, umeei nagusiagoak direnean eduki horiek lana aurkitzeko eta etorkizun hobe bat izateko ongi etorriko zaiela, baina eskolak lortu nahi duena umeen pentsatzeko, sortzeko, burutatzeko … ahalmena garatzea da.

Ikuspuntu soziologikotik behatzen badugu eskolen xede nagusia lan-merkatu edo mundura umeak  bideratzea izango litzateke, era berean hauen ezagutzen homogeneotasuna sustatuz eta robot-ak bezala jarduteko joera bultzatuz. Gainera dakigunez, gure gizarteak ongizate estatuaren baitan bizi da eta honek ikuspuntu  ekonomiko batetik hezituak garela esan nahi du.

     Mota askotako eskolak daude eta hauen lehentasunak ezberdinak izaten dira. Askotan holakoez konturatzeko ikasle gisa ikusi behar duzu zure burua. Ikastola edo zentro batzuetan umeak eta haien beharrak izan ohi dira lehentasun. Kasu hauetan, umeak zer behar duen kontuan hartzen dute, zein den bere arazoa, nola lagundu eta zein izan daitekeen arazo horri aurre egiteko bidea, irtenbidea. Beste askotan, hauek ez dituzte kontuan izaten eta ikasketetan arazo gehiago dituzten umeei ez diete batere kasurik egiten, eta klasearen dinamika normalarekin jarraitzen dute, hauek kontuan hartu gabe. Dinamika bat ezin da jarraitu guztiek ezin baldin badute erritmo berberean lan egin. Hobeto doazen ikasleak hoberantz egiten dute, baina gauzak ikasten motelagoak  dauden hauek hasieran edo bidean galduta geratzen dira.

Aurretik aipatu dudan bezala, mota askotako eskolak daude eta gauza ezberdinak izaten dituzte kontuan, baina gure ustez eskola batek kontuan hartu behar duen lehenengo gauza umea eta bere beharrak dira, ikasle bakoitzaren zailtasunak eta erritmoa kontuan hartuta.

Gaur egun, antzina bezala ikasterako orduan trabak topatzen dituzten ikasleak aurkitzen ditugu eta hauei laguntza eskaini beharko geniekela deritzogu, hala nola edozein maila akademikoko ikasleak berdintasunean hezi.

Umeak eskolan hasten diren unetik desberdinak dira, bakoitzak bere gaitasunak ditu. Normalean badaude ikasle batzuk hobeak Matematiketan eta berriz, beste batzuk Soinketan, baina guztiek eskubide berberak dituztenez gero, ez zaie gaitasunengatik atzean utzi behar.

Hori dela eta, gaur egun era askotako irakasleak aurki ditzazkegu. Badaude irakasle batzuk, ikasle azkarrei garrantzi haingoa ematen dietenak, trabak dituzten ikasleei baino. Horrelako kasuak izanez gero, arazo larriak ager daitezke. Adibide gisa eskola “abandono” kasuak har ditzazkegu ,hauek horrelako egoeren eraginez sortu direlako, hala nola hain trebe ez diren ikasleak gaizki sentitzen direlako, baztertuak eta aldi berean maila baxuago batean kokatzen dituztenez eskola uztera jotzen dute. Hainbat irakaslek ikasle azkarrenen bikaintasuna besterik ez dute lortu nahi, horregatik haietan jartzen dute arreta gehiena besteen behar akademikoak ezin asetuz . Hori dela eta, ikasleen artean lehiakortasun giroa sortzen da, eta gaur egungo egoera sozio-kulturalean du eragina.

Gure aburuz, egun  ikasle guztiak eskubide berdinak izan behar dituzte. Eskolen helburu nagusia, haurrak dituzten gaitasunak garatzea da, haiek dituzten zalantzak argituz adibidez.Izan ere, motibazioa alor honetan ezinbesteko giltza dugu.

   Ikasleek aurrera egiteko, irakasleen laguntzaz, bere ahalmen eta gaitasunak garatu behar dituzte. Horretarako, ikasle azkarrek, irakasleen azalpena ulertu eta gero, ikasteko trabak dituzten ikasleei laguntzea izango litzateke aproposena. Era horretan, denek ulertuko lukete klasean esandakoa.

Azken finean, guztiok ezberdinak gara, gaitasun ezberdinak ditugu, baino lortu behar dugu, guztiok berdintasunean hezitzea, zeren nahiz eta ezberdinak izan guztiok eskubide berberak ditugu eta.

       Denok daukagu txikitatik ditugun hainbat lagun, eskolan egon ginenekoak, patioan elkarrekin jolasten genuenekoak … eta haiek guztiak eskolari esker ezagutu izan ditugu.

  Txikitan oso erraza da lagunak egitea eta eskolek eremu horretan duten papera nahiko garrantzitsua da. Hala ere, eskolara ez da soilik lagunak egiteko joaten, gure jakintza maila aberastera ere. Umeek txikitan kontzeptu, gauza berriak … ikasi nahi eta behar dituzte, baina sozializatzeko aukera bat ere behar izaten dute.

  Beraz, esan bezala, nabaria da haurrak ez daudela bakarrik, txikitatik daude lagunez, edo behintzat beste hainbat haurrez inguraturik eta haiekin partekatzen dituzte ikasgelak, irakasleak… Horrek jendearekin harremanetan jartzea edo sozializatzea dakar.Gurasoek haurrak eskolara txikitatik eramaten dituzte, etorkizun batean lanean ikusteko asmoz, puntu horretara iristeko barneratu behar dituen materiak eta ideiak ikasiz. Aipatutako helburua burutzeko, ezinbestekoa da ikasketa akademikoa, askorentzat heziketan lehentasuna duen alderdi bat, baina ez beste batzuentzat (gehiengoarentzat ez esateagatik), aurrerako azalduko dugun moduan.

Ikasketa akademikoa eraikitze prozesu luzea da, barneko prozesua. Errendimendu akademikoak lotura handia du, eta hau da esfortzu, ikasten sartutako ordu, konpetentzia eta kontzentraziorako gaitasunaren fruitu. Hau da, etekina ateratzeko orduan, kasu honetan lanaren munduan esperientzia lortzea, hor islatzen da esfortzua eman den eta gaitasuna lortu den.

Honek ez du esan nahi sozializazioak ez duela garrantzirik. Umeak, familiaz kanpo, eskolan egiten dituzte lehen erlazioak eta horrek eragin handia du pertsonaren nortasunean eta era berean, horrek era berean eragina du heziketaren prozesu guztian. Txiki-txikitatik daukagu eskola sozializazioaren testuinguru garrantzitsuena. Sozializazioa ikasketak sustatzeko beharrezkoa da, ikasgelan dagoen giroak, ikasteko orduan gauza asko alda ditzazke. Adin honetan jendearekin erlazionatzea oso garrantzitsua da esan bezala, baina zergatik? Garapen pertsonalarekin zerikusi handia du honek, ume guztiak sentitu beharko lirateke maitatuak eta integratuak, gainontzeko guztiak bezala. Baina, arbuioa antzematen bada, eskolarenganako jarrera ukakorra eman dezakete, bertara joateko gogo eza, helduenganako gehiegizko begikotasuna, eta abar.

Laburbilduz, esan dezakegu, sozializatzeko trebetasuna jasotzea eta sozializazio on bat ematea nahitaezkoa dela, ondoren beste esparru batzuetan halabeharrezkoa izango baita. Horrela esan genezake, heziketaren fruitua sozializazioaren ondorio da, hasieran esan bezala, hori da helburua, emaitzak izatea. Beraz, hemen dugu lehentasuna, sozializazio gabe ezin daiteke ikasketa akademikoa burutu.

      Umeen heziketa guztion kontua da bai, baina ardura hori bereziki gurasoena da. Guraso bakoitzak jakin behar du bere seme-alabak nola hezi eta ezin ditu eskolara bidali oinarri finko bat izan gabe. Ezin dituzte haien seme-alabak eskolaren eskuetan soilik utzi. Bakoitzak jakin beharko du haien umeekin zer egin, irakasleak ez dira aita eta ama. Irakasleek bete behar dutena curriculum batean idatzita dago, eta haiek kontzeptu edo ezagutza jakin batzuk transmititu behar dituzte, paper edo egitarau horretatik kanpo dauden kontuak familiaren edo gizartearen esku geratuko dira. Egia da, hala ere, adin txikietan kokatzen bagara ezinbestekotzat hartu beharko dugula irakaslearen funtzioa ez bakarrik ezagutzak transmititzen dituelako baizik eta harremanak sustatzen dituelako umeen artean eta beraien izaeran ere eragin zuzena dutelako.

       Lehengo hariari jarraituz azkenaldian eman diren hezkuntza erreformen ondorioz (LOE, LOGSE, LOMCE….) azterketen balioa oso  gai eztabaidatsua bihurtu da.

Gaur egun, gobernuko hezkuntza sailak onartutako erreformak direla eta, betidanik ezagutu ditugun azterketen balioa edo metodologia aldatu egin da. Eskolan, LHn, DBHn...egiten genituen azterketak kurtsoan zehar emandako edukiei buruz zer genekien neurtzeko erabiltzen ziren. Orain, nahiz eta azterketa horiek gainditu, badirudi gobernuarentzat hori nahikoa ez dela eta kurtso osoko azterketa orokor bat egin beharko da, errebalida. Eta baliteke azterketa horretan galdetzen dituzten edukiak zuk klasean emandakoak ez izan, kanpoko pertsonek erabakitzen baitu zer galdetu eta zer ez.    

Era horretan, ezin daiteke ikaslearen informea era egoki eta zehatz batean egin, bakarrik azterketa horretan oinarritzen baitira, kurtso osoan zehar egindako guztia alde batera utziz.

ONDORIOAK

     Lehen aipatutako argiduaketa kontuan izanda, gaur egungo eskolaren xedeak honako hauek direla ondorioztatu dugu; eskolak funtzio hezitzailea du hori ez ezik haurren harremanak hedatzen ere laguntzen eta era berean, haien garapen pertsonala sustatzen du.  Esanak esan, gure hezkuntza sistemak  hainbat erreforma izan dituela ikusi dugu, baina hauek ez dituzte hezkuntzaren azpiegiturak hobetu. Horrela, beste herrialdeekin alderatuz atzerapen sozio-politiko ekonomikoak ditugula hautematen dugu eta hori dela medio, ez dugu hezkuntza sistema finko ezta egonkorrik. Gainera, XIX. eta XX.  mendetik XXI. mendera arteko eskolen hedapen prozesu honetan haien funtzionaltasuna eraldatzen joan da. Umeen beharrak gutxinaka asetzen eta haien eskubideak goraipatuz.

Aitzik, desoreka akademikoak bereiz ditzazkegu irakasleek ikasleekiko era subjektibo batean hezitzen dietelako, hau da; gaitasunen eta erreztasunen arabera.

Gogoeta honekin gure lanari amaiera emango diogu:

Informazio gehigarria

(heziketa arloaren inguruko bideo interesgarriak)

1- "El valor de la Creatividad"

Hemen ikus dezakegunez, haurrei jaiotzen diren momentutik beren sormena mugatzen zaie eta horrek beraien garapenean eragina du , konfidantza bere buruan sustatuz: https://www.youtube.com/watch?v=_cbElW36lLY
                                                                                                                                         

2-"La Educación Explicada por un Niño"

 Haur baten ikuspuntutik gaur egungo irakaskuntzaren egoera:
https://www.youtube.com/watch?v=SNrAqVZ6BxE

3-"¿Por qué los niños se aburren en la escuela?"

Zergatik umeak eskolan aspertzen dira?:https://www.youtube.com/watch?v=eEqF_1aXUw4

4-"Entre Maestros - La película - Una experiencia educativa sin precedentes"

https://www.youtube.com/watch?v=wPaQOT4ybw0

BIBLIOGRAFIA

Departamento de educación- decreto (2015)

http://www.hezkuntza.ejgv.euskadi.eus/r43-2591/es

Emakueen egoera antzinako grezian(2013)

http://www.anakel.com/liburua/ikusi/gizartezientziak/1eso/7/articulo

    2012-01-15 Argia albistea "Noraezekoak izan dira, eta dira, Akademiak" http://www.argia.eus/albistea/noraezekoak-izan-dira-eta-dira-akademiak

La socializacion en la escuela

http://www.volveraeducar.com/socializacion/escuela/habilidades/amigo/apego/1.htm

Euskal Soziololinguistika VI. Jardunaldia (2013). Euskara EAEko Hezkuntza sisteman: irakurketa soziologikoa. http://www.soziolinguistika.eus/files/05.%20I-AKI%20MART-NEZ%20DE%20LUNA.pdf

Aurkezpena

ANINASA: aldaketaren ordua

Zergatik HH?Zertarako?Aurkezpena

      Gaur egungo gizarteak era askotako aldaketak jasaten ditu eta horrek txikitatik gure izaeran eragina du. Haur Hezkuntza ezibestekotzat hartu behar dugu, gure gizarte honek eta bereziki datozten belaunaldiak garapen handiagoa izan dezaten.            

         Horretarako gu laurok; Andrea Antúnez, Sara Arrizabalaga, Irati Frias eta Naira Fernándezek Haur Hezkuntza gradua hautatu dugu. Gure laguntza txikiarekin eta gogo biziz  oinarritik aldatu nahi dugulako hezkuntza bizitzen ari den egoera penagarri hau.

             Ni Andrea Antúnez naiz, 17 urtekoa eta Gipuzkoatik nator, bere hiributik gertu dagoen herri txiki batetik; Lezo. Betidanik ikaragarri gustatu zaizkit haurrak baina, azken urte hauetan jada ez zen bakarrik umeekin jolastu edota gauzak irakasteari ekiteko gogoa gradu hau hautatzera erakarri ninduena. Konturatzen hasi nintzen gizarte globalizatu honetan umeek duten heziketa/hezkuntza ez zela hoberena haien garapen psikologiko eta mentalarentzat.Horregatik nire aburuz, gizarte baten edota kultura baten izaera aldatu nahi badugu oinarritik hasi beharko gara lan egiten eta kasu honetan Haur Hezkuntzari dagokio ardura. Azken finean urteekin robotak izango bagina bezala tratatzen digute eta gure bizitzak antolatzen dituzte nahi haina baina, esperantzaz eta helburuak aldatuz gauzak asko hobetu ditzazkegu.

           Nire izena Irati Frias Abezia da eta Arabako herri batetik nator, Laudiotik esate baterako.Laudio Ikastolan ikasi izan dut eta batxilergoa bukatu bezain laster, selektibitatea egin eta unibertsitatera joan nahi nuela erabaki nuen.Egunero autobusa hartu eta Gasteizera nator ikastera.Goizetan lo erdi zaudenean pixka bat kostatzen den lana da, baina eguneroko ahalegin horrek merezi du txikitatik nahi izan dudan Haur Hezkuntza ikasketak burutu ahal izateko.Nire ama eta nire izeko hezkuntza arloan mugitzen dira eta nik uste dut hortik datorkidala irakasle kutsu hori. Gizartean hezkuntzak duen papera izugarri garrantzitsua iruditzen zait, ezinbestekoa.Eskolan irakasten diren edukiak eta jokatzeko erak txikitatik moldatu behar diren gauzak dira. Horretarako irakasleak (gaude) daude, Haur Hezkuntzakoak bereziki.

          Sara Arrizabalaga deitzen naiz, Debakoa naiz, Gipuzkoako kostaldeko herri txiki batekoa. Gustuko ditut kirolak, bereziki dantza egitea, baina horrez gain umeak ere asko gustatzen zaizkit. Beti egon izan naiz nire lehengusu txikiekin jolasean, baina inoiz ez dut ikusi nire burua irakasle bezala, orain dela hilabete batzuk izan zen haurren hezkuntza benetan ikasketa gisa interesatzen hasi zen unea; hala ere, oso zaila iruditzen zitzaidan irakasle batek dituen funtzioak eta betebeharrak ondo betetzea, irakasle batek liburuak baititu eskuan, baina ez du liburuko edukien bitartez soilik irakasten. Irakasle on batek gaitasun handia izan behar du, komunikatzeko eta beste hainbat gauzatarako. Ondo pentsatu ondoren, umeekiko interesak eta ikasteko eta irakasteko gogoak zailtasun horiek gainditzen dituela ondorioztatu nuen eta Haur Hezkuntzako ikasketekin hastea erabaki nuen.

      Nire izena Naira Fernandez da, gipuzkoako hiriburutik nator, hau da, Donostitik,bertan dagoen auzo batetik: Altza.Orain dela gutxi erabaki nuen Haur Hezkuntzako ikasketak egin nahi nituela, betidanik gustatu zaizkit haurrak,eta orain dela bi urte udan egon nintzen ume talde batekin eta ikaragarri gustatu zitzaidan izandako esperientzia ,hori dela eta lehen urtean beste esperientzia bat izan nuen neska bati klase partikularrak ematen,halaber, konturatu nintzen bestei irakastea ikaragarri gustatzen zaidala,horregatik, erabaki nuen hezkuntza arloan ikasketak egitea.

.

  

LA EDUCACIÓN PROHIBIDA

      LA EDUCACIÓN PROHIBIDA 

       https://www.youtube.com/watch?v=1RBBVL1Sah0

        Pelikula honek erakusten digu, txikitan jasotzen dugun hezkuntzak gure etorkizunean eragin zuzena izango duela.. Argi dago hezkuntzan arazo larriak daudela, ez da irakasle, guraso edo ikasleen errua, arazoa hezkuntza planteatzeko eran aurkitzen dugu. Ikasleak eskolara joan nahi ez dutela  edo ikasi nahi ez dutela esaten dutenean  ez da haiek nahi ez dutelako, eskola gustatzen ez zaielako baizik.
         Beldur diote eskolari, irakasleei eta bertan dagoen giroari. Haiek motibatzeko edukiak era atsegin, deigarri batean transmititu behar dira. Eskolan gozatu eta disfrutatu egin behar da,  egunero pozik joan eta gauza berriak ikasteko gogoekin. Hori lortzeko, hezkuntza era egoki batean planteatu behar da, ikasleek gogotsu ikas dezaten. Ez diote ikasteari garrantzirik ematen, ez daukate motibaziorik, haiek azterketa gainditzeko besterik ez dute ikasten eta ez haien ezagutzak aberasteko. 

Hala ere, zorionez, hainbat motatako eskolak daude. Klaseak era tradizional batean planteatzen dituztenak (Esparta) eta era libreago batean ematen dituztenak (Atenas). Kontrako metodoak dira, batzuk arauez beterik daude, guztiz monotonoak dira eta besteak aldiz,  zure kabuz pentsatzera bultatzen zaituztenak, bakoitzaren esperientzia pertsonalak eraikiz.

Antzina, (eta gaur egun ere) umeak produktuak bailitzan tratazen zituzten. Posturik gorenera hel zitezen besterik ez zitzaien inporta eta horretarako norbaitek agindutako hainbat eduki sartzen zizkieten buruan. Prozesu mekaniko bat besterik ez zen. Era horretan, guztiak berdin hezten ziren, norbaitek kontrolatutako panpinak ziren, izaerarik gabeko umeak. Umeak umeak dira eta  bere kabuz ikasi egin behar dute, berak zuzendu behar ditu bere akatsak, bera konturatu behar da zein akats egin duen eta hura zuzendu.

Bukatzeko, aipatu nahi nuke noizbait arazo guzti hauekin bukatuko dugula eta etorriko diren umeek hezkuntza duin eta egoki bat jasoko dutela. Hezkuntza mota bat,zeinetan sormena ez dagoen debekatuta,  bakoitza nahi duen moduan izan daitekeen, arauak ez diren existitzen eta pertsona bakoitzaren izaera eta esperientzia eraikitzea den gauzik garrantzitsuena.